Już po raz piętnasty spotykamy się w ramach wyjątkowej ogólnopolskiej inicjatywy, która od lat łączy miłośników literatury, szkoły, biblioteki, instytucje kultury i wszystkich tych, dla których słowo pisane wciąż ma szczególną wartość.
Narodowe Czytanie to niezwykłe święto polskiej literatury – czas, kiedy dzieła znane z kart podręczników i szkolnych lektur ożywają dzięki wspólnemu czytaniu, interpretacji i spotkaniu z drugim człowiekiem.
Akcja została zainicjowana w 2012 roku przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. Pierwszą wspólnie czytaną lekturą była „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Od tego czasu każdego roku wybierane jest dzieło szczególnie ważne dla polskiej kultury, a kolejne edycje przypominają nam, że literatura nie jest jedynie zapisem minionych epok. Jest żywym dialogiem między przeszłością a teraźniejszością, między kolejnymi pokoleniami czytelników.
W 2026 roku lekturą Narodowego Czytania są „Dziady” Adama Mickiewicza** – jedno z najważniejszych i najbardziej niezwykłych dzieł polskiego romantyzmu, określone przez Parę Prezydencką jako „lektura lektur”.
To utwór, w którym rzeczywistość spotyka się ze światem duchów, ludowe wierzenia i dawne obrzędy przeplatają się z wielką historią, a osobiste doświadczenia bohaterów nabierają wymiaru uniwersalnego. Mickiewicz podejmuje w „Dziadach” tematy, które od wieków pozostają bliskie człowiekowi – miłość, samotność, cierpienie, winę i karę, dobro i zło, wolność, poświęcenie, pamięć oraz odpowiedzialność za wspólnotę.
Szczególne miejsce zajmuje w dramacie pamięć o zmarłych i przekonanie, że więź między światem żywych i umarłych nie kończy się wraz ze śmiercią. Obrzęd dziadów staje się przestrzenią spotkania, ale także refleksji nad ludzkim losem i moralnością. To właśnie dzięki połączeniu elementów fantastycznych, ludowych i historycznych „Dziady” pozostają dziełem niezwykle oryginalnym i wciąż fascynującym kolejne pokolenia.
Nie sposób mówić o „Dziadach”, nie wspominając o ich znaczeniu dla polskiej kultury i historii. W dramacie Mickiewicza osobisty los człowieka splata się z losem narodu. Szczególnie mocno wybrzmiewają pytania o cenę wolności, sens cierpienia i odpowiedzialność za ojczyznę. Utwór powstawał w czasach, gdy Polska znajdowała się pod zaborami, dlatego literatura stała się dla wielu Polaków nie tylko źródłem artystycznych przeżyć, ale również sposobem zachowania języka, pamięci i narodowej tożsamości.
A jednak „Dziady” nie są wyłącznie dziełem o przeszłości. Ich siła tkwi również w tym, że skłaniają do zadawania pytań aktualnych niezależnie od epoki. Czym jest wolność? Jaką cenę jesteśmy gotowi zapłacić za wartości, w które wierzymy? Czy można żyć bez pamięci o przeszłości? Gdzie przebiega granica między dobrem a złem? Jak wiele jesteśmy winni innym ludziom i wspólnocie, w której żyjemy?
To właśnie dlatego kolejne pokolenia wracają do Mickiewicza – odkrywając w jego dziele nowe znaczenia, emocje i pytania.
Tegoroczna edycja Narodowego Czytania ma również wyjątkowy wymiar. Po raz pierwszy przygotowano audiobook „Dziadów”, którego fragmenty są sukcesywnie udostępniane w Internecie. Dzięki temu dzieło Mickiewicza może dotrzeć także do tych, którzy chcą poznawać literaturę poprzez słuchanie i nowoczesne formy przekazu.
Finał 15. edycji Narodowego Czytania odbył się 5 września 2026 roku.
To doskonała okazja, by na chwilę zatrzymać się nad tekstem, który od ponad dwóch stuleci zajmuje szczególne miejsce w historii polskiej literatury.
Bo wspólne czytanie to coś więcej niż spotkanie z książką. To spotkanie z językiem, historią, kulturą i drugim człowiekiem. To możliwość spojrzenia na znane dzieło z nowej perspektywy i odkrycia, że słowa zapisane przed laty wciąż potrafią poruszać, inspirować i skłaniać do refleksji.
Tegoroczne Narodowe Czytanie było niewątpliwie zaproszeniem do ponownego spotkania z Mickiewiczem – poetą, który potrafił połączyć świat realny z fantastycznym, osobiste emocje z wielką historią, a opowieść o jednostce z refleksją nad losem całego narodu.
Dzień przed oficjalną inauguracją tegorocznej edycji Narodowego Czytania w akcję włączyła się klasa 3O2. Uczniowie z pasją sięgnęli po niezwykłe dzieło Adama Mickiewicza, odkrywając na nowo jego ponadczasowe przesłanie i piękno języka.
To wyjątkowe spotkanie z literaturą uwieczniła pani profesor Iwona Wojtecka.
